Skip to content

Zakarpacie

Zakarpacie  – tygiel różnorodności

Po słonecznej, południowej części ukraińskich Karpat znajduje się niewielka terytorialnie część Ukrainy, zwana Zakarpaciem a oficjalnie Zakarpacką oblastią. Nazwa ta jest zdecydowanie zrozumiała dla mieszkańca części Ukrainy leżących po drugiej stronie Karpat, bo dla mieszkających tam narodowości tereny te mają inną nazwę – choćby : Przykarpacie, Ruś Zakarpacka, Ruś Przykarpacka, Transkarpatia (z j.rumuńskiego) ,  Karpatalia (z j.węgierskiego).

I na tym nie kończą się różnice pomiędzy Zakarpaciem a resztą Ukrainy (o ciekawej historii tego regionu napiszę następnym razem).

Należy bowiem tu wspomnieć o :
1) Beregowo Ukraina dwujezyczne napisydwujęzyczności regionu (dwujęzyczne nazwy spotkamy głównie w miejscach występowania silnego żywiołu pochodzenia węgierskiego – głównie zatem będzie to rejon Beregowa i Winogradova),
2) a także o lokalnym czasie, który różni się od oficjalnie obowiązującej strefy czasowej Ukrainy. I tak spotkamy się tu z czasem kijowskim, wg którego kursuje np. komunikacja publiczna (pociągi, autobusy dalekobieżne) oraz z czasem lokalnym – odpowiadającym węgierskiej (i polskiej) strefie czasowej. Uzgadniając coś z lokalnym partnerem, zamawiając budzenie w hotelu lub śniadanie warto ustalić z góry, która strefa czasowa dla naszego rozmówcy jest czasem domyślnym.

Ciekawą sprawą jest również dialekt zakarpacki, wykształcony w wyniku adaptacji słów pochodzenia czeskiego, węgierskiego i niemieckiego. I znowu możemy mieć do czynienia z rozmówcą, który nas zapyta, w jakim języku ma do nas mówić: czy po rosyjsku, po ukraińsku, w gwarze lokalnej, czy po…. węgiersku. Tak, tak… wielu mieszkańców Zakarpacia zna kilka języków, przy czym dla osób reprezentujących mniejszości narodowe językiem głównym będzie prawie zawsze ich język, potem dopiero ukraiński albo rosyjski. Mukaczewo Ukraina, MukacheveNa Zakarpaciu bowiem (mimo, że z geograficznego punktu widzenia jest to zachodnia Ukraina) wiele osób bez skrępowania mówi po rosyjsku – ba! są nawet enklawy, gdzie rosyjski jest językiem słyszalnym bardzo często – dzieje się tak np. w Mukaczewie, w którym stacjonowały wojska radzieckie a obecnie mieszka dużo rodzin byłych wojskowych.

Użgorod – stolica Zakarpacia

W czasie moich wędrówek po centrum Użgorodu zauważyłem, że wszystkie drogowskazy wskazują jedynie słuszną drogę – na Bratysławę (oczywiście miasto to jest miastem granicznym, stąd wielość drogowskazów, ale ta jednostronność jest zauważalna). Dopiero na arteriach przelotowych lub głównych drogach wylotowych można z całą pewnością stwierdzić, że poza Bratysławą użgorodzcy drogowcy znają inne miasta, w tym te zlokalizowane na Ukrainie;)))

Użgorod, plac centrum miasta, Uzhorod karta centra mista

Zakarpacie – kraina wina

Zakarpacie to nie tylko miejsce współistnienia wielu narodowości i wielu języków. To przede wszystkim kraina dobrego wina, wyrabianego tutaj w setkach domowych piwniczek, eksploatujących  mniejsze lub większe winnice, zarządzane z pokolenia na pokolenie przez członków tych samych rodzin. To  również tradycja winiarska przekazywana z pokolenia na pokolenie, pozwalająca mieszkającym tam osobom pochodzenia węgierskiego kultywować stare zwyczaje, a w czasach siermiężnego komunizmu dająca odrobinę niezależności od autokratycznej władzy. Zakarpacie kraina wina degustacja winDość powiedzieć, że winiarstwem na Zakarpaciu (poza wielkimi win-zawodami, produkującymi głównie pośledniejsze marki win) zajmują się od wieków  głównie Węgrzy i to w rejonach gdzie stanowią oni znaczny odsetek mieszkańców winnice są naturalnym elementem pejzażu.

O węgierskiej kuchni mieszkańcy naszego kraju mają zazwyczaj mgliste pojęcie (kilka restauracji węgierskich, programy Makłowicza, wszystkim znany gulasz i bogracz), a jest to kuchnia dość wyraźna i podkreśla charakter narodowym Madziarów. Mówi się też, że Węgrzy to naród lubiący wino. Zgoda – tak właśnie jest – ale czy wiedzą Państwo, że po śniadaniu prawdziwy Węgier przyjmuje kieliszek mocnej wódki?

Wycieczki na Zakarpacie

Warto przekonać się na własne oczy, że niewielka powierzchniowo Zakarpacka oblast jest dla turysty bardzo atrakcyjnym kierunkiem. Niestety – w chwili obecnej niewielka liczba Polaków decyduje się na zwiedzanie zabytków Użgorodu, Mukaczewa i licznych mniejszych miast, praktycznie nie znamy historii różnych zakarpackich zamków i fortec, nie smakujemy różnorodności kulturowej regionu, wreszcie – zbyt rzadko degustujemy świetne zakarpackie wina z małych, domowych piwniczek. Mam nadzieję, że region ten zostanie jednak częściej uwzględniany w Państwa wojażach po bocznych drogach Europy.

Wkrótce na tej stronie zostanie umieszczony plik PDF z ofertą wyjazdów na Zakarpacie. Zapraszam do odwiedzin bloga o Ukrainie.

One thought on “Zakarpacie

  1. Pingback: Zakarpacie – ukraińska perełka | Ukraina, ukraińskie ABC: informacje, ceny oraz kursy walut na Ukrainie.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*